Ξερά φασόλια με παστουρμά
Σύμφωνα με την Συνθήκη της Λοζάνης, το 1924 η Ελληνικοί πληθυσμοί τις Μικράς Ασίας κρίθηκαν ανταλλάξιμοι και αναγκάστηκαν να εκπατριστούν. Παρά τις κακουχίες, την απόρριψη και την υποτίμηση που βιώσαν στα πρώτα χρόνια της προσφυγιάς, μετέφεραν στην Ελλάδα μία πλούσια πολιτισμική παράδοση, εμπειρίες, γνώσεις και πρακτικές πρωτόγνωρες για την τότε νεοελληνική…
webadmin
Οικογένεια του Καππαδόκη Χρήστου Δοπτόγλου βουτηρέμπορου στην αγορά της Πόλης Γκέλβερι-Καρβάλη
Το Γκέλβερι- η Καρβάλη- ήταν χριστιανική κωμόπολη της περιφέρειας Ακσαραϊ του νομού Ικονίου. Βρίσκεται στο δρόμο από την Μαλακοπή προς το Περίστρεμμα ( φαράγγι της Ιχλάρας) είναι η πατρίδα του Γρηγορίου του Νανζιανζινού. Το Γκέλβερι – σήμερα Γκιουζέλγιουρτ- το διασχίζουν τρεις χαράδρες, η Κάτω…
Αμπελώνες γύρω από το Προκόπι (National Geographics, 1919)
Η Καππαδοκία βρίσκεται στο κέντρο της Μικράς Ασίας. Είναι η πατρίδα του αγίου Βασιλείου, των χριστιανικών μύθων και παραδόσεων, των στρατηλατών δρακοκτόνων αγίων Γεωργίου και Θεοδώρου, του Βυζαντινού θρυλικού ήρωα Διγενή Ακρίτα, του στρατηγού αυτοκράτορα Νικηφόρου Φωκά κ.ά.
Η Καππαδοκία, κατοικήθηκε από την 4η χιλιετία π.Χ, πρωτο-αναφέρεται…
Γιαπράκια κρεάτινα
Τρία νεαρά ζευγάρια φίλοι καρδιακοί, τον Ιούλιο του 1968, ξεκινήσαμε πρώτο ταξίδι στην Καππαδοκία, από την Πόλη βράδυ με υπεραστικό λεωφορείο για την χώρα του παραμυθιού με τις λαξευτές εκκλησίες και τα παρεκκλήσια. Εκτός από την γεωγραφία της, δεν γνωρίζαμε παρά ελάχιστα για την ιστορία του τόπου.
Το χάραμα θυμάμαι ότι από το…
ΕΡΥΘΡΑΙΑ
Γλέντι στην Κάτω Παναγιά Ερυθραίας
Δυτικά της Σμύρνης συναντάμε τη χερσόνησο της Ερυθραίας. Η πόλη των Ερυθρών, μια από τις δώδεκα αρχαίες ιωνικές πόλεις, στη βυζαντινή εποχή ήταν έδρα επισκοπής. Aπό τα πρωτοχριστιανικά χρόνια έως τις αρχές του 20ού αιώνα ανήκε στη Μητρόπολη Εφέσου. Από το 1903, με την αύξηση των κατοίκων της, χωρίστηκε…
Γνώρισα τη Σμύρνη σε ταξίδια που έκανα στη Μικρά Ασία, από το τελευταίο τέταρτο του 20 αι. έως τις μέρες μας, ταξίδια τουριστικά, ταξίδια γευστικά καλεσμένη σε συμπόσια διάφορων περιοχών…Τη Σμύρνη τη γνωρίζω ως μία μεγαλούπολη με δυτικό πρόσωπο.
Από βιβλίο Γράμματα Σεφέρη -Λορεντζάτου (1948-1968) όταν ο Σεφέρης τοποθετείται στην πρεσβεία της Άγκυρας παραθέτουμε απόσπασμα…
«Φλογέρες με μήλα»
Στο Πολίτικο σπίτι το καλοκαίρι έφερνε την γευστική πανδαισία των καλοκαιρινών λαχανικών με πρώτη ανάμεσα τους την μελιτζάνα που έφθασε μαζί με τα αγγούρια από την μακρινή Ινδία, αγαπήθηκε στη Πόλη όσο κανένα άλλο λαχανικό. Ιστορικές έμειναν οι καλοκαιρινές «πυρκαγιές της τηγανιτής μελιτζάνας», που ξεκινούσαν από κάποια αδέξια νοικοκυρά που έκαιγαν…
Σμύρνη
Πανοραμική άποψη της Σμύρνης (Αρχείο «Βοσπορίς»)
Πρωτογνώρισα την Ιωνία το καλοκαίρι του 1968, σε ένα ταξίδι από την Πόλη ως την Σμύρνη και την Αλικαρνασσό, που τότε ήταν ένα ψαράδικο λιμάνι παραδεισένιο και διατηρούσε ακόμα το παραδοσιακό του χρώμα.
Η Σμύρνη ήταν μια μεγαλούπολη με δυτικό πρόσωπο, που διατηρούσε ελάχιστα ίχνη από την πρόσφατη…
Στα παιδικά μου χρόνια θυμάμαι μετά το Πάσχα ξεκινούσε η καλοκαιρινή προετοιμασία του σπιτιού. Έπρεπε να ξεστρωθούν τα χαλιά και τα μάλλινα του χειμώνα. Να αλλαχτούν οι κουρτίνες και τα σκεπάσματα. Να φρεσκαριστεί το σπίτι, και να σκεπαστούν τα έπιπλα από τις οικογένειες που θα παραθέριζαν όλο το καλοκαίρι στα Πριγκιποννήσια ή στο Βόσπορο. Το «γκιότσι», η μετακόμιση δηλαδή που απασχολούσε…
Επί Οθωμανών, τα μπαχαρικά πωλούνταν στην Αιγυπτιακή αγορά, το Μισίρ-τσαρσί, που στεγαζόταν στην πλατεία του Εμίνονου. Πρόκειται για μια πέτρινη κλειστή αγορά με 100 περίπου μαγαζιά η οποία ανήκε στο οικοδομικό συγκρότημα (κουλιγέ) του Γενί Τζαμί, που κτίστηκε το 1663. Εδώ πουλούσαν μπαχαρικά και αρώματα από την Αίγυπτο, την Αραβική χερσόνησο και την Ινδία, βότανα και σπόρους που είχαν πολλαπλές ιαματικές…
ΤΑΞΙΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
Αγορές της Πόλης
Η κεντρική αγορά της Πόλης, η «πιάτσα» όπως την ονόμαζαν οι Πολίτες ζούσε επί αιώνες έναν εμπορικό οργασμό και απλωνόταν σε μεγάλη έκταση. Ξεκινούσε από την πλατεία του Εμίνονου, όπου στεγάζονταν τα τελωνεία και η έδρα του αρχιτελώνη, έφθανε στο Ουνκαπάν με τις αποθήκες των αλεύρων και τελείωνε λίγο παραπέρα,…
Οι Αθηναίοι Γνώρισαν την Πολίτικη Κουζίνα
Την Άνοιξη του 1980 ήρθαμε από την Πόλη στην Αθήνα με τον σύζυγο και τον γιο μου και εγκατασταθήκαμε στην Νέα Σμύρνη. Φτάσαμε την καλύτερη περίοδο της Ελλάδας. Αναπνεύσαμε ευφορία για τη δημοκρατία και την ελευθερία που εξέπεμπε ο τόπος. Άρχισα να συγκρίνω την ποιότητα της ζωής μας εδώ…
Οι πλανόδιοι πωλητές
Κατά το 19ο αιώνα, η Κωνσταντινούπολη απασχολούσε σχεδόν τα 3/5 των κατοίκων της στο εμπόριο. Ο εφοδιασμός της πρωτεύουσας στηριζόταν κυρίως σε ένα δίκτυο θαλάσσιων μεταφορών.
Μια πολυπληθής ομάδα εργαζομένων στο χώρο του επισιτισμού ήταν οι πλανόδιοι πωλητές. Γνωστό και αποδεκτό επάγγελμα από την εποχή των βυζαντινών χρόνων. Αμέτρητοι πλανόδιοι πωλητές αλώνιζαν…
Η πλούσια Βοσπορινή ψαριά δημιούργησε διάφορους τρόπους συντήρησης και νέες γευστικές συνήθειες, διαχρονικά γνωστές και περιζήτητες. Τα αλίπαστα και τα γαράτα, η παστή σαρδέλα, η λακέρδα, η ρέγκα, το καπνιστό χέλι, οι λικουρίνοι, οι τσίροι, το χαβιάρι, τα αυγοτάραχα (ωστάριχα) ήταν από τα καθημερινά και αγαπημένα εδέσματα των ρωμιών έως τις μέρες μας.
Επί αιώνες…
Ταραμοκεφτέδες
Υλικά
100 γραμμ. ταραμά
100 γραμμ. ψωμί (ψίχα)
2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα
3 κουτ. σουπ. αλεύρι
2 κουτ. σούπ. μαϊντανό ψιλοκομμένο
1 κουτ. σουπ. άνηθο ψιλοκομμένο
πιπέρι
λάδι (για το τηγάνισμα)
Εκτέλεση
Μουσκεύουμε τον ταραμά σε χλιαρό νερό, για να ξαλμυρίσει. Τον στραγγίζουμε και τον τοποθετούμε σε μια λεκάνη προσθέτοντας το τριμμένο ψωμί, το αλεύρι, τον άνηθο, το μαϊντανό και το πιπέρι. Ροδίζουμε…
Κυδωνάτο
Υλικά:
1 κιλό αρνίσια σπάλα κομμένη σε μερίδες
4 κυδώνια
3 κουταλιές σούπας βούτυρο
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
Αλάτι, πιπέρι, κανέλα, ζάχαρη
Εκτέλεση:
Καθαρίζουμε τα κυδώνια. Τα κόβουμε στα τέσσερα και τα πλένουμε. Σοτάρουμε το κρεμμύδι με 2 κουταλιές βούτυρο. Προσθέτουμε το κρέας και το ανακατεύουμε μέχρι να ροδίσει. Βάζουμε τα κυδώνια, 1 κουταλιά βούτυρο,…
Πιστεύω ότι το φαγητό, καθώς είναι διαχρονικό, τα καλούδια που δοκιμάσαμε στο σπίτι της γιαγιάς, της μάνας, της θείας, της γειτόνισσας μάς συνδέουν έντονα με μνήμες κάθε που τα ξαναδοκιμάζουμε και μνημονεύουμε τους ανθρώπους που αγαπήσαμε και αγαπάμε. Η ύπαρξή μας, συμφιλιωμένη με τις πέντε αισθήσεις μέσα από το άρωμα, τη γεύση και τη ματιά,…
Το τάξιμο, ανάθημα ή αφιέρωμα πιστεύω ότι παρουσιάζει την ανησυχία που αισθάνεται ο άνθρωπος όταν πρέπει να συνθηκολογεί με τις άγνωστες υπερφυσικές δυνάμεις, ζητώντας τη συνδρομή του αγίου επικοινωνεί μυστικά με αυτόν και πολλές φορές συνάπτει και συμφωνία “ Α θέλεις Αη Γιώργη μου ν’ανάφτω τα κεριά σου, να μου φυλείς την κοπελιά που’ναι στη…
Σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου οι δεισιδαιμονίες δεν είναι τόσο πολλές και ποικίλες όσο στην καθ’ ημάς Ανατολή. Πρωταρχική αιτία ήταν ο αναλφαβητισμός της κοινωνίας και ιδιαίτερα των γυναικών. Οι μύθοι των ξωτικών, των στοιχειών, των καλών κυράδων και των καλλικαντζάρων, συνεχίζουν και σήμερα να αναπαράγονται μέσα από λαϊκές παραδόσεις και παραμυθίες.
Ο…
Η Μικράσια ως κοιτίδα του Χριστιανισμού είναι ο τόπος όπου ο Ορθόδοξος μοναχισμός βίωσε την μακρόχρονη ιστορία του από τους απλούς αναχωρητές της Αιγύπτου και της Παλαιστίνης έως τα μεγάλα κοινόβια και τις μοναστικές κοινότητες που λειτουργούσαν κάτω από τους λεγόμενους κανόνες του Αγίου Βασιλείου, του Αγίου Παχωμίου.
Η περιήγηση στα μοναστήρια της Προποντίδας, στο…
Κοτόπιτα
Υλικά:
½ κοτόπουλο βρασμένο, μαδημένο
Κρατάμε 1 ½ ποτήρι από το ζωμό όπου έβρασε το κοτόπουλο
2 ποτήρια ρύζι (πλυμένο και σουρωμένο)
2 κρεμμύδια ψιλοκομμένα
1 κουταλιά σούπας κουκουνάρια
1 κουταλιά σούπας σταφίδες για γεμιστά (αφήνουμε τις σταφίδες σε ένα μπολάκι με χλιαρό νερό να μαλακώσουν)
1 κουταλιά κοφτή του γλυκού μαύρο πιπέρι
1…
Οι μεγάλοι φιλόσοφοι της Ιωνίας
Η ελληνική επιστήμη και σκέψη στη γενική της εξέλιξη, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, αρχίζει την πορεία της στην «Ελλάδα της Ασίας», όπως γράφει ο Fernand Braudel, στις «Μνήμες της Μεσογείου». Από το 600 έως το 400π.Χ., η επιστήμη επικεντρώνεται στην αντίληψη του κόσμου και της γνώσης, και αυτό…
Πρωτογνώρισα την Ιωνία το καλοκαίρι του 1968, σε ένα ταξίδι από την Πόλη έως την Σμύρνη και την Αλικαρνασσό, που τότε ήταν ένα ψαράδικο λιμάνι παραδεισένιο και διατηρούσε ακόμα το παραδοσιακό του χρώμα. Η Σμύρνη ήταν μία μεγαλούπολη με Δυτικό πρόσωπο, διατηρούσε ελάχιστα ίχνη από την πρόσφατη ιστορία της, καθώς εκεί « όλα βυθίστηκαν στο…
Πυργίον (Μπιργκί)
Το Πυργίον βρίσκεται στις πλαγιές της οροσειράς του Τμώλου. Ως ελληνικός οικισμός ακμάζει ως τον 13ο αι. και αργότερα καταστρέφεται από τους Τουρκομάνους. Οι κάτοικοί του θα εγκατασταθούν στην Έφεσο και τη Σμύρνη. Την Οθωμανική Περίοδο, από τον 18ο αι. και μετά, μας είναι γνωστό με τα αρχοντικά που θυμίζουν έντονα τα αντίστοιχα…
Το Μάζεμα της ελιάς στο Αϊβαλί
Στη Μικρά Ασία, Αρχές του Νοέμβρη ξεκινούσε το μάζεμα της ελιάς. Τότε ολόκληρη η περιοχή ζούσε εβδομάδες έντονης δραστηριότητας. Ο Πάνος Βαλσαμάκης στο βιβλίο του Η πολιτεία δίχως κάστρα – Αϊβαλί (Αθήνα 1978), αφηγείται με μοναδικό τρόπο τις μέρες εκείνες:
«Ασκέρια πολύχρωμα ανάμεσα στη χλοερή γης, πάνω στους ακανόνιστους…
Η συγγραφέας και ερευνήτρια Σούλα Μπόζη επιστρέφει με ένα έργο που φωτίζει μια από τις πιο τραυματικές, αλλά και καθοριστικές σελίδες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Το νέο της βιβλίο με τίτλο «Στις φτερούγες της Ιστορίας» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Τόπος και περιλαμβάνει 20 μαρτυρίες ξεριζωμού από τη Μικρασία και την Πόλη, ζωντανεύοντας τις μνήμες των…
Η Χρήση Του Ελαιόλαδου Στη Λαϊκή Παράδοση
Ευρύτατη ήταν η χρήση στη λαϊκή ιατρική , σε ανθρώπους και ζώα, ως αντιδότου δηλητηριάσεων, ως μαλακτικού, αντισηπτικού ή καταπραϋντικού των πόνων, ως βασικού συστατικού για την παρασκευή ιατρικών συνταγών θεραπείας ή πρόληψης, φαρμάκων, αλοιφών και καταπλασμάτων για την υγεινή και τον καλλωπισμό του προσώπου και του σώματος.…
Λ Υ Κ Ι Α
Xώρα ορεινή, η αρχαία Λυκία, βρισκόταν νοτιοδυτικά της Μικράς Ασίας και γειτνίαζε βόρεια με την Καρία, τη Φρυγία, βορειοανατολικά με την Πισιδία και την Παμφυλία και νότια ήταν περιτριγυρισμένη από θάλασσα. Η περιοχή τέμνεται από όρη που ανήκουν στο σύστημα του Ταύρου, όπως είναι ο Κράγος, ο Αντίκραγος, επίσης τα…
«Στις φτερούγες της Ιστορίας – 20 μαρτυρίες ξεριζωμού από τη Μικρασία και την Πόλη»
Ο Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών και οι εκδόσεις Τόπος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Σούλας Μπόζη με τίτλο:
«Στις φτερούγες της Ιστορίας – 20 μαρτυρίες ξεριζωμού από τη Μικρασία και την Πόλη»
📍 Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 10…
Το Ελαιόλαδο στην Ελληνική Παράδοση
Γνωρίζουμε ότι η συλλογή του καρπού ως την παραγωγή του ελαιόλαδου είναι μια κουραστική, επίπονη διαδικασία. Ο τρόπος συγκομιδής της ελιάς όπως απεικονίζονται σε αρχαίους αμφορείς από την αρχαιότητα αλλά και από τους Λατίνους ως τις μέρες μας Απλώνουν κάτω από τα δέντρα μεγάλα πανιά. Χρησιμοποιούνται μακριά ραβδιά από ξύλο…
Έφεσος και Ορεινή Έφεσος ή Κιρκιντζές
Όταν το λιμάνι της Εφέσου κατά τη διάρκεια των ελληνιστικών χρόνων άρχισε να αχρηστεύεται από τις προσχώσεις του ποταμού Καϊστρου, ο Λυσίμαχος, ένας από τους συντρόφους του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μετατόπισε την πόλη νοτιοδυτικά, προς του πρόποδες του Κορυσού και του Πίου, απομακρύνοντάς την από τον ποταμό. Η Έφεσος για…
Η Ελιά στη Μεσόγειο
Για τον μεσογειακό πολιτισμό η ελιά δεν είναι απλά σύμβολο γεωγραφίας , ειρήνης ή ευημερίας, είναι αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού της. Τοιχογραφίες γεωργικές, μυθολογικές σκηνές σε μελανόμορφα αγγεία, λύχνοι , μυροδοχεία, καντηλάκια, ραντιστήρια που ευλογούν, τα χειροποίητα εργαλεία πριν πιάσουν δουλειά στον ελαιώνα, μήτρες των σαπουνιών. Η καταγωγή του δέντρου της…
Η Ιεράπολις ήταν αρχαία ελληνική πόλη της Φρυγίας, στη Μικρά Ασία. Είναι μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Κτισμένη στο βάθος πεδιάδας όπως και η Λαοδικεία και η Αφροδισία, η Ιεράπολις στην αρχαιότητα ήλεγχε τις διόδους που οδηγούσαν στην εύφορη κοιλάδα του Μαιάνδρου. Ήταν τόπος διαμονής του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ουάλεντος και διατηρήθηκε ακμαία ως τα μέσα…
Καθημερινή Απόλαυση για Μικρούς και Μεγάλους
Το παγωτό, ένα αγαπητό δροσιστικό επιδόρπιο, ειδικά το καλοκαίρι δεν λείπει από τα ψυγεία μας. Παρασκευάζεται από γάλα, κρέμα γάλακτος, ζάχαρη, σταθεροποιητή, φρούτα και άρωμα φρούτων, κακάο, ξηρούς καρπούς κ.ά. Το μείγμα καθώς παγώνει ανακατεύεται αργά για να μην δημιουργηθούν παγωμένοι κρύσταλλοι και να έχει λεία υφή.
Οι Άραβες…
Το βιβλιοπωλείο Ο ΠΟΛΙΤΗΣ και οι Εκδόσεις Τόπος σας προσκαλούν σε μια ιδιαίτερη εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη, την Ιστορία και τις προσωπικές αφηγήσεις ξεριζωμού. Την Παρασκευή 6 Ιουνίου στις 19:00, στον φιλόξενο χώρο του βιβλιοπωλείου (Μαυρομιχάλη 84 & Καλλιδρομίου, Αθήνα), θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του νέου βιβλίου της συγγραφέως και ερευνήτριας Σούλας Μπόζη, με τίτλο…
Εγγλεζονήσια
Το Εγγλεζονήσι είναι η αρχαία νήσος Δρυμούσα, που βρίσκεται στον κόλπο της Σμύρνης απέναντι από την αρχαία Ιωνική πόλη Κλαζομενές, η οποία ήταν μία απ’τις δώδεκα πόλεις που αποτέλεσαν την Ιωνική Δωδεκάπολη. Στις μέρες μας, στο λιμάνι των Βουρλών (Urla), κοντά στη σκάλα βρίσκεται ένας απ’τους αρχαιότερους οικισμούς του Αιγαίου. Οι Τούρκοι αρχαιολόγοι την…
Η καρδιά των πόλεων κτυπά στις αγορές της και από δίπλα τα καφενεία, τα καπηλειά, οι ταβέρνες, οι πλατείες…..
Η αφεντιά μου λάτρης του καφέ και του τσαγιού, καφενόβια από τα χρόνια της νιότης, τότε που δεν κάθονταν ακόμη οι γυναίκες στα καφενεία, με εξαίρεση τους ανθρώπους της τέχνης, και τις λιγοστές τουρίστριες που δεν…
Βουρλά
Δυτικά της Σμύρνης, σε ύψωμα πάνω στον ισθμό της χερσονήσου, σε απόσταση τεσσάρων χιλιομέτρων από τη θάλασσα και τη Σκάλα, βρίσκονται τα Βουρλά. Απέναντι από τη Σκάλα των Βουρλών κατά τους αρχαίους χρόνους υπήρχε η πόλη των Κλαζομενών, πατρίδα του φιλοσόφου Αναξαγόρα.
Οι Έλληνες κάτοικοι της πόλης, πριν από το 1922, ήταν περίπου 30.000.…
Πρωτομαγιάτικη μυσταγωγία
Τώρα που κατέφθασε ο Μάης πολύχρωμος και μοσχομυρωδάτος, θέλω να μοιραστώ μαζί σας μια Πρωτομαγιά του δημοτικιστή Φαναριώτη λόγιου γιατρού, Βασίλη Ηλιάδη, τις «Αναμνήσεις απ’ την Πόλη», γραμμένο για τις αρχές του 20ου αιώνα:
« Η Πρωτομαγιά στην Πόλη έβρισκε ένα πλήθος από τις λαϊκές ιδίως τάξεις επί ποδός. Οι Κωνσταντινουπολίτες έπρεπε να…
Αλάτσατα
Νοτιοανατολικά του Τσεσμέ βρίσκεται η μεσόγεια κωμόπολη Αλάτσατα, με 15.000
Έλληνες πριν από το 1922. Οι πρώτοι κάτοικοί της ήταν αγρότες από τη Χίο. Μετά
τα Ορλωφικά, ο πληθυσμός της αυξήθηκε από Κυκλαδίτες και Δωδεκανήσιους. Από
το 1830 άρχισαν να καταφθάνουν μετανάστες από την Πελοπόννησο, την Κρήτη και
την Ήπειρο, για να βρούνε πόρους…
«Γλύκισμα Χαράς»
Από τότε που δίχως μακρόχρονο προγραμματισμό και πρότερη ψυχική προετοιμασία ήρθαμε να ζήσουμε στην Αθήνα, την άνοιξη του 1980, αλλάζοντας τόπο, τρόπο ζωής, συνήθειες…
Μέσα στους τόσους ξενιτεμένους που ζουν ειδικά εδώ στην πρωτεύουσα, πιστεύω ότι τις μέρες που προηγούνται της Λαμπρής ο καθένας μας κάνει νοητά ένα ταξίδι στον τόπο που γεννήθηκε…
Πριήνη
Η Πριήνη ήταν από τις αρχαιότερες παραλιακές Ιωνικές πόλεις της Δυτικής Μικράς Ασίας . Οι προσχώσεις του Μαιάνδρου ποταμού την απομάκρυναν εξελίχτηκα από την θάλασσα. Εμείς επισκεφτήκαμε την Πριήνη ένα απόγευμα με φίλους, στη πλαγιά του λόφου να ατενίζει την ίδια κοιλάδα. Μια απεραντοσύνη όσο παίρνει το μάτι. Εγώ δεν ανέβηκα στην κορυφή. Προτίμησα…
Σε χρόνους χαλεπούς
Την τελευταία δεκαετία επικράτησε στην Ελλάδα μια τάση καταναλωτικής ψευδοευμάρειας, η οποία καλλιεργήθηκε με επιμέλεια προς κάθε νοικοκυριό.
Ο καθένας μπορούσε να εκπληρώσει κάποιες επιθυμίες του με μικρό ή μεγαλύτερο καταναλωτικό δάνειο, έστω και αν δεν του έφτανε ο μισθός για την μελλοντική αποπληρωμή. Επίσης, η εναλλακτική βοήθεια της κάρτας έλυνε ευκαιριακά…
Η ΕΣΤΙΑ Νέας Σμύρνης και οι εκδόσεις Τόπος σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Σούλας Μπόζη, «Ο ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης – Κοινότητα Σταυροδρομίου-Πέραν», το οποίο αναδεικνύει την ιστορική πορεία και την πολιτισμική ταυτότητα της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Το έργο αυτό αποτελεί μια πολύτιμη μελέτη για τον ελληνισμό…
Ταξίδια Πολιτισμού Φεβρουάριος 2025
Εμείς συνεχίζουμε για τα Δίδυμα. Κάποτε στο μακρινό 1970 αυτό το δρόμο τον περάσαμε με τον Γιώργο και τον Νίκο και μόνη όμως αμέτρητες φορές. Τότε η λίμνη ήταν πολύ ωραία. Τώρα θαρρείς και έχασε τη λάμψη της. Όσο για τα αρχαία αλλοτινών χρόνων παραμένουν σπαράγματα. Ο μύθος τους μόνο παραμένει…
Οι Χιώτες κατά την Οθωμανική περίοδο είχαν έντονη παρουσία σαν κοινότητα στις συνοικίες Τατάβλα και Γαλατά. Τον 16ο αιώνα ήταν από τους πρώτους κατοίκους της μετέπειτα ελληνικής συνοικίας των Ταταούλων, που βρίσκεται στο ύψωμα πάνω από τον Οθωμανικό ναύσταθμο, υπεράνω του Κασίμ Πασά, καθώς εργάζονταν ως τεχνίτες, ναύτες, καπεταναίοι στο καρνάγιο του σουλτανικού ναύσταθμου. Επίσης…
Οδηγός για ναυτιλλόμενους
Υποδέχομαι αισιόδοξη και μαχητική την καινούργια χρονιά. Αισιόδοξη γιατί παραμένω υγιής όπως οι οικείοι και οι φίλοι μου. Εύχομαι η υγεία να μην λείψει από κανέναν την νέα χρονιά. Μαχητική, γιατί έμαθα να κοιτάζω κατάματα και δεν μου επιτρέπω να λυγίζω, να σκύβω το κεφάλι στις δυσκολίες. «Συνηθισμένα τα βουνά στα χιόνια»…
ΙΩΝΙΑ
Με μια μικρή ομάδα φίλων στα τέλη του 1990 αρχές καλοκαιριού κάναμε ένα υπέροχο ταξίδι στην Ιωνία. Συνήθιζα να κρατάω ημερολόγιο από τους τόπους που περνούσαμε. Στις μέρες μας διαβάζοντας το ημερολόγιο οι μνήμες με οδήγησαν να κάνω ένα νοητό ταξίδι με νέους φίλους μέσα από την ιστοσελίδα μου.
Από την Αθήνα Δευτεριάτικα είχαμε…
Επίσκεψη στο Νέμρουτ-Ντάγ με τα επιβλητικά γλυπτά από το Βασίλειο των Κομμαγηνών
Το καλοκαίρι του 2000 ένα ταξίδι με μια μικρή ομάδα φίλων στα Απάτητα Μονοπάτια της Βόρειας Μεσοποταμίας, μεταξύ των ποταμών Ευφράτη και Τίγρη στη Τουρκία, έκτος όλων των άλλων ήταν για μένα ένα σεμινάριο ιστορίας.
Την δεύτερη μέρα του ταξιδιού νωρίς το πρωί …
Η ΚΟΥΖΙΝΑ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΝΟΜΑΔΕΣ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ ΩΣ ΤΗΝ ΕΞΕΥΡΩΠΑΙΗΣΜΕΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΤΟΥ ΠΕΡΑΝ
Παρατηρώντας ότι δεν γνωρίζουμε και πολλά για τις ιδιαιτερότητες της Tουρκικής κουζίνας, τα δάνειά της από την Πολίτικη και την Δυτική ας επικεντρωθούμε σήμερα στην παλατιανή κουζίνα και στην κουζίνα των μεγάλων τούρκικων αρχοντικών, καθώς ήταν οι κυρίαρχες.
Τα…
Ο Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών και οι εκδόσεις Τόπος σας προσκαλούν με μεγάλη τιμή και χαρά στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Σούλας Μπόζη, με τίτλο “Ο γευστικός πολιτισμός των Ρωμιών της Πόλης και της Μικράς Ασίας”.
Ημερομηνία και Τόπος Παρουσίασης:
• Ημερομηνία: Τετάρτη, 27 Νοεμβρίου 2024
• Ώρα: 19:00
• Τοποθεσία: Αίθουσα Εκδηλώσεων του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών,…
Μαλακοπή ( Derinkuyu)
Κωμόπολη μεταξύ Νίγδης και Προκοπίου, έως το 1924 είχε 4000 κατοίκους, από τους οποίους η μισώ ήταν Έλληνες. Το οικονομικό επίπεδο των Ελλήνων ήταν αισθητά ανώτερο του Τούρκων, καθώς οι πρώτοι μετανάστευαν στην Πόλη και ασχολούνταν με το εμπόριο. Η Μαλακοπή ιστορικά ήταν γνωστή πολύ προ της βασιλείας Ιωάννου του Τσιμισκή, ο…
Από το κινέζικο «μαντού»
στο μουσακά, στις ελιές και το λαδάκι μας
Ο Νοέμβρης, ο τελευταίος μήνας του φθινοπώρου, είναι ο βασικός προάγγελος του χειμώνα. Στη λαϊκή παράδοση είναι γνωστός με διάφορα ονόματα που σχετίζονται με τις εργασίες των γεωργών και κτηνοτρόφων, όπως «βροχάρης» για τις πολλές βροχές, «χαμένος» για τις μικρές μέρες, «σπαρτός»,…
Σπάρτη
Η Σπάρτη ήταν μια από τις σημαντικότερες πόλεις του νομού Ικονίου, στους πρόποδες του Ταύρου, την διέσχιζε ο ποταμός Κέστρος. Το 1920 ο πληθυσμός της ήταν γύρω στους 30.000 κατοίκους, οι τουρκόφωνοι Ρωμιοί ήταν περισσότεροι από 5000 και κατοικούσαν δυτικά της Πόλης. Στην Σπάρτη βρισκόταν η έδρα του Μητροπολίτη Πισιδίας. Οι τέσσερις ελληνικές γειτονίες…
Φθινοπώριασε… Όλα πήραν τον παλιό τους σπασμωδικό ρυθμό. Οι βιτρίνες ντυμένες φθινοπωρινά κλείνουν πονηρά το μάτι στους περαστικούς. Οι πολλαπλές αίθουσες των κινηματογράφων προβάλλουν όπως κάθε χρόνο τη νέα σοδειά, μέτριες, καλές απειροελάχιστες εξαίρετες ταινίες, το θέατρο ξεκίνησε το νέο κύκλο παραστάσεων. Ένα βιβλίο μια μουσική, ένα θέαμα ταρακουνά για λίγο θετικά…
Εγώ απολαμβάνω…
Ο νομός Ικονίου με την ομώνυμη πόλη ήταν ο μεγαλύτερος νομός και ο σιτοβολώνας της Μικρά Ασίας. Η πόλη του Ικονίου, κόμβος αρχαίων εμπορικών οδών, βρίσκεται στο κέντρο μιας απέραντης και εύφορης κοιλάδας. Στις αρχές του 20ου αιώνα αριθμούσε 4000 τουρκόφωνους και ελληνόφωνους κατοίκους σε σύνολο 60000 χιλιάδες. Η κοινότητα συντηρούσε εκκλησία, 2 παρθεναγωγεία και…
Η πολιτική κουζίνα είναι η κουζίνα των τεσσάρων εποχών. Βασίζεται σε απειράριθμες πρώτες ύλες, από φρέσκα και ποιοτικά υλικά. Τα φαγητά μαγειρεύονται δίχως πολύπλοκες σάλτσες. Είναι εμπλουτισμένα με καρυκεύματα σε ισορροπημένες δόσεις . Η παρουσίαση των φαγητών είναι επιμελημένη και όχι εξεζητημένη.
Το γιορτινό τραπέζι στο Πολίτικο σπίτι, πάντα ξεκινά με ποικιλία από μεζεδάκια. Μεζές…
Μουταλάσκη (Talas)
Η Μουταλάσκη ήταν ένα από τα πλουσιότερα ελληνικά κεφαλοχώρια της Καππαδοκίας, χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του οροπεδίου Ζιντζίρντερέ, μπαλκόνι με θέα πανοραμική προς τον κάμπο της Καισάρειας. Ήταν η πατρίδα του Αγίου Σάββα. Οι κάτοικοι της την ονόμαζαν « Βερσαλλίες της Καππαδοκίας». Τέλη του 19ου αιώνα η Μουταλάσκη είχε στη Κάτω συνοικία απέναντι…
Κάποτε στα εφηβικά μου χρόνια στις δύο πλευρές του Βοσπόρου, υπήρχαν πολλές εύγευστες πηγές με κρυστάλλινα νερά μέσα στο ήσυχο και καταπράσινο περιβάλλον οι οποίες αποτελούσαν χώρους εκδρομών και ξεκούρασης τις Κυριακές. Τότε η ζωή ήταν ανθρώπινη από πολλές απόψεις.
Δίπλα στις πηγές υπαίθρια λαϊκά ταβερνάκια και καφενεία δέχονταν τους εκδρομείς με τα φαγητά τους,…
Στο φιλόξενο χώρο της Εφημερίδας «Ο Πολίτης», Μαυρομιχάλη 84 στην Αθήνα, το απόγευμα της 19ης Ιουνίου 2024 καλέσαμε γνωστούς και φίλους επίσης εκπροσώπους από το Ερευνητικό Κέντρο της Ακαδημίας Αθηνών, το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, από την Μικρασιατική Στέγη Κορίνθου, τον Γαστρονόμο, το Αρχαιολογικό Μουσείο Κορίνθου, σε πρώτη ανοιχτή συζήτηση για την υπό ένταξη…
Αγαπητοί φίλοι,
Ξεκινώ ένα νέο οδοιπορικό αντιγράφοντας από το παλιό ημερολόγιο μου τα ταξίδια μνήμης στην Καππαδοκία, την οποία έχω επισκεφτεί πάνω από 50 φορές . Το καλοκαίρι του 1973 τρία νεότατα ζευγάρια, Πολιτάκια την πρώτο επισκεφτήκαμε, καθώς οι προπαππούδες, οι παππούδες και οι γιαγάδες μας ήταν γεννημένοι εκεί, της δικής μου οικογένειας στη Νίγδη. …
Η καλλιέργεια της γευστικής γνώσης είναι υπόθεση πολύχρονης παιδείας, η οποία ξεκινά από την παιδική ηλικία στο σπίτι. Διαφορετικές είναι οι γευστικές εμπειρίες στο παραδοσιακό αστικό σπίτι από αυτές του αγροτικού σπιτιού.
Βασική προϋπόθεση στην διαμόρφωση της αστικής κουζίνας είναι οι πρώτες ύλες, οι οποίες τροφοδοτούν επί αιώνες τις αγορές. Παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και είναι…
Έδρα του νομού ήταν η πόλη Άγκυρας. Ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ από τον Μίδα της Φρυγίας. Αρχές του 20ου αιώνα από τους 45000 κατοίκους της πόλης, ο 7000 περίπου ήταν Έλληνες και οι 12.000 Αρμένιοι. Ο Έλληνες υπάγονταν στην Μητρόπολη Αγκύρας και στην Μητρόπολη Καισαρείας. Η κοινότητα είχε παρθεναγωγείο, αρρεναγωγείο και ορφανοτροφείο. Από τα…
Το πρωί εισπνέω βαθιά να νιώσω τα αρώματα, να δω τα χρώματα στις γλάστρες στα μπαλκόνια, τα νέα φυλλώματα, τα βλαστάρια στα λιόδεντρα, στις νεραντζιές του δρόμου.
Αδιαφορώ επιδεικτικά για το τσιμέντο της Αθήνας. Κατεβαίνω στην παραλία και αμύνομαι αισιοδοξώντας. Κάθομαι στο πρώτο παραθαλάσσιο καφενείο κι αγναντεύω την Αίγινα, ζώντας τη Βοσπορινή ψευδαίσθηση.
Δε σας…
Ο Μάης, τρίτος μήνας της άνοιξης, της θαλερής βλάστησης, της πλούσιας καρποφορίας, από την Πρωτομαγιά τα αγριολούλουδα των αγρών στολίζουν με στεφάνια τις εξώπορτές μας. Κι εμείς όλοι οι Χριστιανική Ορθόδοξοι λαοί προετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε το αισιόδοξο μήνυμα της Ανάστασης του Θεανθρώπου που σηματοδοτεί το ΠΑΣΧΑ.
Στην χριστιανική παράδοση το κόκκινο αυγό αποτελεί το κύριο…
Μέλι το τονωτικό
Πριν από τη διάδοση της ζάχαρης, επί χιλιετίες το μέλι και το πετιμέζι αποτελούσαν τις γλυκαντικές ουσίες.
Το μέλι του Υμηττού, από την αρχαιότητα, φημιζόταν για το θυμαρίσιο άρωμά του, γι’αυτό ήταν περιζήτητο, όπως επίσης και το μέλι της Θάσου. Για το εκλεκτικό αυτό γλυκαντικό οι Πυθαγόρειοι πίστευαν ότι η απόλαυσή…
Η Μαστίχα στις Πολίτικες γεύσεις
Η μαστίχα της Χίου είναι απαραίτητο συστατικό στα διάφορα σπιτικά παρασκευάσματα, στην ζαχαροπλαστική, την ποτοποιία, στην αρωματοποιία, την Παρασκευή βερνικιών ως σταθεροποιητής χρωμάτων κυρίως για ζωγράφους και αγιογράφους.
Οι Χιώτες την Οθωμανική περίοδο είχαν έντονη παρουσία στην οικονομική ζωή της Πόλης. Η συνοικία του Αγ.Δημήτρη (τα Ταταύλα) που στεγάζονταν πάνω…
Μια εξωτική γλυκιά γεύση πιστεύω ότι ταιριάζει απόλυτα με την «Γιορτή των Ερωτευμένων» αυτού του μήνα. Κάθε που σκέφτομαι γλυκές γεύσεις αυτόματα θυμάμαι τις ποικιλίες σοκολάτας, τα προφιτερόλ, τις πάστες, τις τούρτες σοκολάτας, τα κρύα και καυτά ροφήματα σοκολάτας, τα οποία μας έγιναν γνωστά και πολύ αγαπητά χάρη σε ένα εξωτικό προϊόν, το κακάο.
Το…
Ευελπιστώ η νέα χρονιά να μας φέρει περισσότερες χαρές, ίσως για αυτό σκέφτηκα να ξεκινήσω με ένα θέμα γλυκό όπως είναι η ιστορία του μπακλαβά.
Μελετώντας την κουζίνα της Ανατολικής Μεσογείου, ας κάνουμε μια στάση στον Μεσαίωνα όπου από την μια οι Πέρσες από την άλλη οι Άραβες την εποχή ακμής των Αββασιδών, παρασκεύαζαν εκλεκτότατες…
Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας με τις πολλές και μεγάλες γιορτές. Ας θυμηθούμε όμως και τους συμβολισμούς των γεύσεων που ετοιμάζουμε για τις γιορτές.
Για χιλιετίες ο φόβος και η επιθυμία για ευφορία και γονιμότητα της γης, ιδιαίτερα για την βλάστηση των δημητριακών καρπών, με σύνδεση αναπαραγωγής ανθρώπων και ζώων, επέβαλε στους λαούς της Μεσογείου…
Η Λίζα Βάντερμπουλ Έβερτ , μια ιδιαίτερη γυναίκα, φωτογράφος και συγγραφέας , πρότυπο διανοούμενης για όσους την γνωρίσαμε και συνεργαστήκαμε, μας είναι πολύ δύσκολη η απουσία της. Γεννημένη στην Αθήνα από γονείς φιλέλληνες από πατέρα σπουδαίο αρχαιολόγο και από τους ιδρυτές της Αμερικανικής αρχαιολογικής Σχολής στην Αθήνα. Για τα αστικά δεδομένα της…
Ο Νοέμβρης, ο τελευταίος μήνας του φθινοπώρου, είναι ο βασικός προάγγελος του χειμώνα. Στη λαϊκή παράδοση είναι γνωστός με διάφορα ονόματα που σχετίζονται με τις εργασίες των γεωργών και κτηνοτρόφων, όπως «βροχάρης» για τις πολλές βροχές, «χαμένος» για τις μικρές μέρες, «σπαρτός», «μεσοσπορίτης», «σπορίτης» για τα τελευταία οργώματα της γης, «μεθυστής» και «κρασομηνάς» καθώς το…
Φθινοπώριασε… Όλα πήραν τον παλιό τους σπασμωδικό ρυθμό. Οι βιτρίνες ντυμένες φθινοπωρινά κλείνουν πονηρά το μάτι στους περαστικούς. Οι πολλαπλές αίθουσες των κινηματογράφων προβάλλουν όπως κάθε χρόνο τη νέα σοδειά, μέτριες, καλές απειροελάχιστες εξαίρετες ταινίες, το θέατρο ξεκίνησε το νέο κύκλο παραστάσεων. Ένα βιβλίο μια μουσική, ένα θέαμα ταρακουνά για λίγο θετικά…
Εγώ απολαμβάνω…
Λέτε να φταίει ο Σεπτέμβρης που ξαναθυμήθηκα την πλούσια ψαριά από τους ψαρότοπους του Ελλήσποντου ως τον Εύξεινο Πόντο, οι οποίοι άντεξαν χιλιετίες για να αποδεκατιστούν στις μέρες μας, με την αλόγιστη αλιεία και τη μόλυνση των θαλασσών.
Από τα τέλη Αυγούστου κοπάδια παλαμίδας – τόνου , κολιοί, λουφάρια θρεμμένα και νοστιμότατα ξεκινούσαν το ταξίδι…
Ξύπνησα στις 7.00 και βγήκα στην αυλή, πήγα και ξάπλωσα στη σκιά, εκεί που ο φίστικος με τη ροδιά ένωσαν τα φύλλα. Τι είναι ο φίστικος; Μα κι εγώ δεν τον γνώριζα πριν 15 χρόνια. Δίχως αυτόν, λέει, δεν κάνουν οι φιστικιές φιστίκια στην Αίγινα και όπου αλλού. Ακίνητη, ρεμβάζω τον μικρόκοσμο αυτό το πρωινό,…
Εκπλήσσομαι πολλές φορές όταν κάνοντας «ζάπινγκ» πέφτω σε κουζινομαγειρευτικά προγράμματα της τηλεόρασης, ως προς το περιεχόμενό τους. Αναρωτιέμαι συχνά – πυκνά πώς εκτροχιάζεται το τρένο της γευστικής μνήμης. Τι μεσολάβησε και μπερδεύτηκε τόσο πολύ η σχέση, «κάθε εποχή μαγειρεύω σωστά και γευστικά» – «καλομαγειρεμένο φαγητό που ξεχωρίζει από την διακοσμητική μίξη παράταιρων υλικών».
Η…
Άρωμα κανέλας και βανίλιας ήταν το στίγμα της κουζίνας στο πατρικό σπίτι της πόλης. Κανέλα σε φαγητά και γλυκά, βανίλια στα γλυκά και γλυκίσματα. Τα ζαχαροπλαστεία στο Πέραν έκαιγαν λίγη βανίλια, της οποίας το άρωμα διαχέονταν σαν κράχτης από τον εξαερισμό για να λιγώνει τους περαστικούς. Άρωμα κανέλας υποδέχονταν τον πελάτη στα γαλακτοπωλεία… Γευστικές μνήμες…
Φέτος ο Μάης αν και είναι ο μήνας των εκλογών εγώ θα σας πω πώς τον καλοσορίζω. Το πρωί, πρώτη μου κίνηση είναι ν’ανοίξω το παράθυρο. Εισπνέω βαθιά να νιώσω τα αρώματα, να δω τα χρώματα στις γλάστρες στα μπαλκόνια, τα νέα φυλλώματα, τα βλαστάρια στα λιόδεντρα, στις νεραντζιές του δρόμου.
Αδιαφορώ επιδεικτικά για το…
Ο Απρίλης «ο βασιλιάς της Άνοιξης» σηματοδοτεί την καλύτερη εποχή του κύκλου της ζωής, την αναγέννηση, τη βλάστηση, τη καρποφορία, την ανάσταση.
Πλήθος γιορτές και δοξασίες τελούσαν οι αρχαίοι λαοί την Άνοιξη, προς τιμήν της Γονιμικής Θεάς, στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τους κλασσικούς χρόνους στην Αττική, αρχές του Απρίλη, προσέφεραν προς τιμήν της Αρτέμιδος Ελαφηβόλου πλακούντες…
Γεύσεις Σαρακοστιανές
Η φύση άρχισε να αφυπνίζεται από τον χειμερινό της λήθαργο. Τα γελαστά, πρωινά με το δροσερό αεράκι του Μάρτη, όπως και τα ξερόκλαδα στα δέντρα που πρασινίζουν και μπουμπουκιάζουν, ροζ και λευκά ανθάκια, τα καλωσορίζω ως ανοιξιάτικους αγγελιοφόρους.
Τώρα που διανύουμε την περίοδο της μεγάλης Σαρακοστής, η επερχόμενη ανάσταση της φύσης και το…
Ευελπιστώ η νέα χρονιά να μας φέρει περισσότερες χαρές, ίσως για αυτό σκέφτηκα να ξεκινήσω με ένα θέμα γλυκό όπως είναι η ιστορία του μπακλαβά, μήπως πετύχω να ξορκίσω τα δύσκολα και στενάχωρα…….
Μελετώντας την κουζίνα της Ανατολικής Μεσογείου, ας κάνουμε μια στάση στον Μεσαίωνα όπου από την μια οι Πέρσες από την άλλη οι…
Δεκέμβρης ο λαμπρότερος μήνας της χρονιάς
Πλήθος δοξασίες και παραδόσεις γύρω από τις γευστικές μας συνήθειες έχουν σημείο αναφοράς το χριστιανικό εορτολόγιο το οποίο συχνά συνταυτίζεται με τον ετήσιο κύκλο των εποχιακών μεταλλαγών.
Η καλή σοδειά, η επάρκεια αγαθών ήταν πρωταρχικό μέλημα των γεωτροφικών και κτηνοτροφικών κοινοτήτων από τους προϊστορικούς χρόνους, ευχή, φόβος και αγωνία η…