Σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου οι δεισιδαιμονίες δεν είναι τόσο πολλές και ποικίλες όσο στην καθ’ ημάς Ανατολή. Πρωταρχική αιτία ήταν ο αναλφαβητισμός της κοινωνίας και ιδιαίτερα των γυναικών. Οι μύθοι των ξωτικών, των στοιχειών, των καλών κυράδων και των καλλικαντζάρων, συνεχίζουν και σήμερα να αναπαράγονται μέσα από λαϊκές παραδόσεις και παραμυθίες.
Ο Ερμής, η Ίσιδα και ο Αγαθοδαίμων είναι τα πρώτα μυθικά ονόματα τα οποία συναντάμε στα μυστικιστικά συγγράμματα, για τη μαγεία, την αστρολογία και την χημεία.
Οι Βυζαντινοί κληρονόμησαν τις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες των αρχαίων Ελλήνων. Μετά τους Αλεξανδρινούς χρόνους προστέθηκαν και πολλές μαγικές παραδόσεις των Ασσυρίων, Βαβυλωνίων και Αιγυπτίων, αργότερα δε και ιουδαϊκές και χριστιανικές. Είναι πάρα πολλές οι μονογραφίες των Πατέρων της Εκκλησίας οι οποίες καταφέρονται εναντίον των οιωνοσκοπήσεων, των γητειών, της μαντείας, των ψευδοπροφητών, των αστρονόμων και της των άστρων ειμαρμένης.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο οι Πατέρες της Εκκλησίας καταδίκασαν όσους ασχολήθηκαν με αυτά τα επαγγέλματα, όπως συνέβη αργότερα και στη Δύση.
Ο επίσκοπος Καισαρείας Βασίλειος, πολεμώντας τις δεισιδαιμονίες συγχρόνων του έγραφε «μήτε αστρολογίαις, μήτε ορνεοσκοπίαις πρόσεχε». Ο Χρυσόστομος καταδικάζοντας τους δεισιδαίμονες σύγχρονούς του έλεγε ότι δεν είναι χριστιανοί αλλά συνεχίζουν την παράδοση των αρχαίων Ελλήνων και των Ιουδαίων, αφού δίνουν σημασία στις μαντείες, τις αστρολογίες, τα φυλακτά, τα όνειρα, στις κραυγές των όρνεων και πηγαίνουν στους φυλακτογράφους.
Είναι αυτονόητο ότι η έλλειψη μόρφωσης εμποδίζει τους ανθρώπους να ερμηνεύουν σωστά τα φυσικά φαινόμενα και να προσφεύγουν στην επιστήμη.
Η προσφυγή του ανθρώπου σε υπερφυσικές δυνάμεις για να διατηρήσει την ευτυχία του ή να βλάψει τους εχθρούς του ή τους συνανθρώπους του είναι φαινόμενο που το συναντούμε από την εποχή του πρωτόγονου ανθρώπου έως σήμερα. Αγνοώντας τους φυσικούς νόμους και μη μπορώντας να εξηγήσει τα φυσικά φαινόμενα ο απλός άνθρωπος αποδίδει τις αρρώστιες του σε ανύπαρκτες δυνάμεις τις οποίες πιστεύει ότι μπορεί να νικήσει ή να εξευμενίσει με κάποιους τρόπους. Και ο πολιτισμένος όμως άνθρωπος δε διστάζει ακόμη και σήμερα πολλές φορές να απορρίψει την επιστήμη και να προσφύγει στη βοήθεια απόκρυφων δυνάμεων.
Στην καθ’ ημάς Ανατολή την πρωτομηνιά, την Πρωτοχρονιά και το Πάσχα πρόσεχαν ποιος θα κάνει ποδαρικό σπίτι τους. Αν ήταν τυχερός ή άτυχος πήγαινε καλά η μέρα, ο μήνας ή ο χρόνος.
Σε όλη τη Μικρά Ασία, χριστιανοί και μουσουλμάνοι θεωρούσαν το ψωμί άγιο και το αλάτι ιερό. Όταν συναντούσαν μια μπουκιά ψωμί πεσμένο τυχαία στο δρόμο, σκύβανε, τη μαζεύανε με ευλάβεια, τη φιλούσαν και την άφηναν στην εσοχή κάποιου τοίχου για να μην ποδοπατιέται. Το αλάτι το θεωρούσαν ισότιμο με το ψωμί, άλλωστε η φράση «φάγαμε ψωμί κι αλάτι» υποδήλωνε την ιερότητα της φιλίας.
Τη βροντή την απέδιδαν στον προφήτη Ηλία καθώς θεωρούσαν ότι με το κάρο του, το οποίο έσερναν τέσσερα άλογα, διέτρεχε τους ουρανούς καλπάζοντας.
Στη Μικρά Ασία, χαϊμαλιά έβαζαν την άνοιξη στα καλοθρεμμένα ζώα που έβγαιναν να βοσκήσουν στις πεδιάδες και υπήρχε φόβος να τα ματιάσουν. Για να ξορκίσουν τη βασκανία κρεμούσαν στα κούτελα και τους λαιμούς των ζώων μονά ή διπλά χαϊμαλιά. Τα φιλοτεχνούσαν οι κοπελιές από πολύχρωμα κομμάτια τσόχας, τα στόλιζαν με φανταχτερές χάντρες και τα έστελναν στο σπίτι των πεθερικών να τα κρεμάσουν στα βόδια, τα μοσχάρια, τα άλογα κ.ά. Πρέπει να διαχωρίσουμε όμως τα μάγια από το γούρι. Υπήρχαν άνθρωποι που όλα τους πήγαιναν καλά, οι δουλειές τους ή η οικογένειά τους, ό,τι άγγιζαν προχωρούσε. Αυτούς τους θεωρούσαν «γουρλήδες» τυχερούς. Το κακό μάτι δεν πείραζε μόνο ανθρώπους και ζώα, αλλά και άψυχα αντικείμενα.
