Γεύσεις Απριλίου 2025

«Γλύκισμα Χαράς»

Από τότε που δίχως μακρόχρονο προγραμματισμό και πρότερη ψυχική προετοιμασία ήρθαμε να ζήσουμε στην Αθήνα, την άνοιξη του 1980, αλλάζοντας τόπο, τρόπο ζωής, συνήθειες…

Μέσα στους τόσους ξενιτεμένους που ζουν ειδικά εδώ στην πρωτεύουσα, πιστεύω ότι τις μέρες που προηγούνται της Λαμπρής ο καθένας μας κάνει νοητά ένα ταξίδι στον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε ο ίδιος και οι παππούδες του. Είτε είναι προγονικοί τόποι με τις εγκαταλειμμένες και γκρεμισμένες εκκλησίες της Μικράς Ασίας, είτε με απειροελάχιστους Ρωμιούς στην Κωνσταντινούπολη των εικοσιτεσσάρων εκατομμυρίων κατοίκων που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν από τα βάθη της Ανατολής.

Πρόσφατα, ξεφυλλίζοντας τις σημειώσεις μου για τις πασχαλινές τελετουργίες και παραδόσεις έπεσε στην αντίληψη μου ένα ποίημα άγνωστου συμπολίτη μου, γραμμένο την Άνοιξη του 1963, αδημοσίευτο, το οποίο μου είχαν παραχωρήσει κάποτε οι οικείοι του. Ένα ποίημα πολλαπλά συμβολικό. Αυθόρμητα σκέφτηκα ότι πρέπει να το μοιραστώ μαζί σας καθώς ταιριάζει απόλυτα στις μέρες μας, στον Απρίλη της ανοιξιάτικης αναγέννησης και Λαμπρής, καθώς για μένα το Πάσχα πάντα συμβολίζει την αγάπη, την επικοινωνία, τη συμφιλίωση, τη νίκη του καλού, της ζωής και της φύσης, την απομάκρυνση του κακού και χθόνιου.

Γλύκισμα Χαράς

1 οκά απλή καλή καρδιά

2 οκάδες ήσυχη συνείδηση

½ οκά φαιδρό (έντιμο) πρόσωπο

300 δράμια αγάπη

2 φλιτζάνια γέλιο

3 κουτάλια φύση

Εκτέλεσης:

Ρίχνετε στην κατσαρόλα του εσωτερικού σας κόσμου την ήσυχη συνείδηση, την απλήν καρδιάν, δουλεύετε πολύ ώσπου να ασπρίσει και να φουσκώσει, προσθέτετε την αγάπη και το γλυκό παίρνει ρόδινο χρώμα, ρίχνετε το φαιδρό πρόσωπο και το γέλιο, αλίμονο, ένα κατσούφιασμα μπορεί να κόψει το γλυκό σας.

Αδειάζετε στο ταψί της ψυχής και το στρώνετε με την κουτάλα της θελήσεως. Το γλυκό πρέπει να ψηθεί στον φούρνο της υπομονής. Το σερβίρετε δε ραντισμένο με την εμπιστοσύνη στην αγάπη.

Μετά το «Γλύκισμα Χαράς» που εύχομαι να σας τονώσει για να χαρείτε τις πασχαλινές παρασπονδίες του σουβλιστού αρνιού, ας στραφούμε σε κάτι πιο υγιεινό:

Χοιρινό με μέλι

1 ½ κιλό χοιρινό από τις μπριζόλες

3 σκελίδες σκόρδο κομμένες σε μακρόστενα κομμάτια

4 με 5 φύλλα φασκόμηλο

Θυμάρι

4 κουταλιές αραβοσιτέλαιο

2 μέτρια κρεμμύδια κομμένα σε ροδέλες

1 μεγάλο καρότο κομμένο σε στρογγυλές φέτες

1 δεματάκι αρωματικά χόρτα

2 κουταλιές ξίδι από κόκκινο κρασί

2 κουταλιές μέλι

Αλάτι και πιπέρι

Ετοιμάζετε από την προηγούμενη μέρα το κρέας. Το χαράζετε σε διάφορα σημεία και μπήγετε τα κομμάτια του σκόρδου. Στρίβετε με τις παλάμες σας τα φύλλα φασκόμηλου, τα αλατοπιπερώνετε. Χαράζετε με κοφτερό μαχαίρι το κρέας ανάμεσα στις μπριζόλες και μπήγετε το φασκόμηλο. Τρίβετε το κρέας με αλάτι και το θυμάρι, το τυλίγετε με διαφανή μεμβράνη και το βάζετε στο ψυγείο να μείνει και να αρωματιστεί με το σκόρδο και τα μυρωδικά. Την επομένη το βγάζετε από το ψυγείο, το σκουπίζετε και το αφήνετε λίγο να μείνει. Ζεσταίνετε το λάδι σε πυράντοχο σκεύος και σωτάρετε σε μέτρια φωτιά το κρέας γυρίζοντας το από όλες τις πλευρές. Προσθέτετε τα κρεμμύδια, τα καρότα και το δεματάκι με τα αρωματικά χόρτα και τα σωτάρετε 4 λεπτά περίπου. Σκεπάζετε το σκεύος και το βάζετε σε φούρνο προθερμασμένο στους 200 βαθμούς. Ψήνετε το χοιρινό 1 ½ ώρα περίπου γυρίζοντάς το κατά διαστήματα. Βγάζετε το κρέας από τον φούρνο και το πιπερώνετε. Ρίχνετε στο σκεύος 300 γραμ. περίπου νερό ανακατεύοντας το περιεχόμενο με ξύλινο κουτάλι. Το βάζετε στη φωτιά και βράζετε τη σάλτσα 15 λεπτά περίπου. Τη βάζετε σε σαλτσιέρα και τη διατηρείτε ζεστή. Τοποθετείτε το ψητό σε σχάρα. Διαλύετε με το ξίδι το μέλι και με πινέλο αλείφετε με το μείγμα το ψητό. Δυναμώνετε τον φούρνο στους 250 βαθμούς. Ψήνετε το χοιρινό ώσπου να καραμελώσει, 20 λεπτά περίπου αλείφοντάς το συχνά. Αφήνετε το κρέας έξω από τον φούρνο 15 με 30 λεπτά πριν το κόψετε, Το σερβίρετε με τη σάλτσα του.

Ταραμοσαλάτα

100 γραμ. ταραμά

2 ποτήρια ελαιόλαδο

Χυμό από 1 λεμόνι

1 σκελίδα σκόρδο

Αφήνουμε τον ταραμά σε χλιαρό νερό, για να ξαρμυρίσει. Τον σουρώνουμε. Κοπανίζουμε το σκόρδο. Προσθέτουμε τον ταραμά και συνεχίζουμε το κοπάνισμα, ενώ ρίχνουμε διαδοχικά σταγόνα σταγόνα το λάδι και το λεμόνι, μέχρι να εξαντλήσουμε τα υλικά, χτυπώντας πάντα προς την ίδια κατεύθυνση. Την ταραμοσαλάτα την βάζουμε γυάλινο μπολ και την γαρνίρουμε με ελιές και με φετούλες ραπανάκι.

Ρωσική Σαλάτα

2 πατάτες βρασμένες και κομμένες σε κύβους 1 x 1 εκ.

1 καρότο βρασμένο και κομμένο όπως οι πατάτες

1 ποτήρι αρακά βρασμένο

2 παντζάρια (ρίζα) βρασμένα και κομμένα σε κύβους 1 x 1 εκ.

200 γραμ. γαρίδες βρασμένες και καθαρισμένες

2 αυγά βρασμένα σφιχτά και κομμένα σε μικρούς κύβους

2 κουτάλια σούπας κάππαρη

2 κουτάλια σούπας αγγουράκι τουρσί ψιλοκομμένο

Αλάτι

Για σπιτική μαγιονέζα

1 κρόκο αυγού (σε θερμοκρασία δωματίου)

2 ποτήρια ελαιόλαδο

Χυμό από 1 λεμόνι

1 κουταλιά σούπας μουστάρδα

Αλάτι

Για να παρασκευάσουμε τη μαγιονέζα, βάζουμε τον κρόκο σε βαθύ πιάτο. Προσθέτουμε σταγόνα σταγόνα το λάδι, ενώ χτυπάμε με το πιρούνι πάντα προς την ίδια κατεύθυνση. Όταν πιάσει η μαγιονέζα, ρίχνουμε λάδι και λεμόνι, μέχρι να εξαντλήσουμε τα υλικά. Στο τέλος προσθέτουμε τη μουστάρδα και το αλάτι.

Στρώνουμε τα παντζάρια στη βάση μιας σαλατιέρας. Ανακατεύουμε όλα τα υλικά με τα ¾ της μαγιονέζας και τα αδειάζουμε πάνω στα παντζάρια. Σκεπάζουμε την επιφάνεια της ρωσικής σαλάτας με την υπόλοιπη μαγιονέζα. Γαρνίρουμε, αν θέλουμε ροδέλες αυγών, ελιές και φυλλαράκια μαϊντανού.

Κολίκια Πασχαλινά (Συνταγή από την Ερυθραία)

8 αυγά

1 ποτήρι του κρασιού γάλα

4 φλιτζάνια ζάχαρη

1 κουταλιά βούτυρο

4 φακελάκια βανίλια

1 κουταλάκι σόδα

1 δόση αμμωνία

Αλεύρι όσο σηκώσει

Χτυπάμε τα ασπράδια των αυγών με τη ζάχαρη, μέχρι να λιώσει. Προσθέτουμε τα κροκάδια και το βούτυρο και ανακατεύουμε. Ρίχνουμε το γάλα, τη σόδα, την αμμωνία, τη βανίλια, και όσο αλεύρι σηκώσει, για να γίνει η ζύμη μαλακιά και να πλάθεται χωρίς να σπάει. Πλάθουμε κουλουράκια, τα τοποθετούμε σε βουτυρωμένο ταψί και τα ψήνουμε σε μέτριο φούρνο, στους 180 βαθμούς.

Τσουρέκια σμυρναίικα και κολίκια (κουλούρια της Λαμπρής) ήταν τα παραδοσιακά γλυκά του Πάσχα στην Ιωνία. Φτιάχνοντας κατ’ έθιμον τη Μεγάλη Τετάρτη ή τη Μεγάλη Πέμπτη.